Nagrody w dziedzinie kultury 2025

Nagrody w dziedzinie kultury - miejskie ale i ministerrialne wręczono podczas koncertu w Filharmonii Częstochowskiej w ramach 33. Dni Częstochowy. Dowiedzieliśmy się też, kto dostał tytuł „Mecenasa kultury” oraz medale „Merentibus” - informuje Biuro Prasowe Urzędu Miasta.  
Nagrodę okolicznościową Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego otrzymał wybitny rzeźbiarz Jerzy Kędziora. Absolwent gdańskiej Akademii Sztuk Pięknych, mający na koncie wiele nagród – w tym Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” – zasłynął jako twórca autorskiej koncepcji rzeźb balansujących. Jego prace prezentowane były od Biennale w Wenecji po Art Basel, a także w prestiżowych przestrzeniach Nowego Jorku, Londynu, Dubaju czy Singapuru. Szczególne znaczenie dla regionu częstochowskiego ma jego Szlak Rzeźb Balansujących na Jurze, a także unikalna wystawa w przestrzeni  częstochowskiego Starego Rynku. To także oddany pedagog i animator kultury, autor programów edukacyjnych łączących sztukę z integracją społeczną. Ministerialną nagrodę częstochowskiemu twórcy wręczył I Wicewojewoda Śląski Adam Zaczkowski.  
Nagrodę Miasta Częstochowy w kategorii „literatura  i historia” – za całokształt działalności w dziedzinie literatury –  przyznano Bogdanowi Knopowi. To publicysta, pisarz, eseista i tłumacz, organizator życia literackiego Częstochowy – m.in. spotkań autorskich i warsztatów, prezes Towarzystwa Galeria Literacka, a także redaktor naczelny Częstochowskiego Magazynu Literackiego „Galeria”. Współorganizował też festiwal „Poezja Jest Najważniejsza”. Popularyzator literatury ukraińskiej, za co został uhonorowany Nagrodą Literacką i Artystyczną im. Pantelejmona Kulisza przyznawaną przez Międzynarodową Akademię Literacko-Artystyczną Ukrainy. W tym roku ukazał się jego tom  „Jeszcze nie wiadomo”, stanowiący swego rodzaju podsumowanie dotychczasowych działań twórczych – z opowiadaniami, esejami, tekstami krytycznymi i poezją. 
Za całokształt działalności na polu teatru i filmu nagrodę odebrała Agnieszka Łopacka – aktorka teatralna i filmowa, reżyserka, pedagog, popularyzatorka kultury. Od blisko 30 lat związana z Teatrem im. Adama Mickiewicza, w którym zagrała wiele znaczących ról – jak te w spektaklach „Pannonica”, „Wesele” czy „Na szkle malowane”. Występowała również w filmach i serialach („Darmozjad Polski”, „Barwy szczęścia”, „Ojciec Mateusz”), współpracowała z wieloma polskimi teatrami. Jest także lektorką audiobooków, m.in. w aplikacji „Readmio”, prowadzi warsztaty teatralne i reżyseruje spektakle z młodzieżą. Pomysłodawczyni i twórczyni płyty „Rytm Serca” oraz monodramu „Listy niosące miłość” – projektów inspirowanych twórczością Haliny Poświatowskiej. Angażuje się też w lokalne projekty edukacyjne i społeczne.  
Bartłomieja Stypkę nagrodzono za realizację wystawy „Summer Breeze – Letni Powiew” – to w kategorii „sztuki plastyczne i fotografia”. Laureat ukończył Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych im. Jacka Malczewskiego, a potem kierunek „komunikacja wizualna” na Wydziale Wychowania Artystycznego dawnej częstochowskiej Wyższej Szkoły Pedagogicznej (dziś Uniwersytetu Jana Długosza). Od dawna interesuje się wizualnymi działaniami w mieście, w tym graffiti, a ręcznie wycinany szablon z czasem stał się jego podstawową techniką. Jeden z najważniejszych polskich twórców street artu: jego łatwo rozpoznawalne prace z pogranicza malarstwa i grafiki chwalą i krytycy i odbiorcy. Tworzy też na płótnie i na papierze. W latach 2006-2017 współtworzył artystyczny projekt Monstfur, skupiający się na graficzno-malarskich przedsięwzięciach w przestrzeni publicznej. Obecnie prowadzi własną pracownię, ale działania w przestrzeni miejskiej wciąż są mu bliskie.
Za przygotowanie Julii Szczypior do finału programu „The Voice Kids” nagrodzono w kategorii kategorii „muzyka i taniec” muzyka, pianistę i pedagoga Pawła Sołtysika. Uczestniczki zajęć wokalnych przez niego prowadzonych reprezentowały Częstochowę na międzynarodowych festiwalach we Włoszech, na Malcie i w Bułgarii, zdobywając pierwsze miejsca bądź nagrody Grand Prix. W tym roku jedna z podopiecznych laureata –  Julia Szczypior – została finalistką telewizyjnego show The Voice Kids, w którym zajęła III miejsce, co bez wątpienia przysłużyło się promocji Częstochowy jako miasta scenicznych talentów. 
W kategorii „upowszechnianie i ochrony dóbr kultury” nagrodę - za całokształt działalności - otrzymała Anna Paleczek-Szumlas, od dekady kierująca Miejską Galerią Sztuki. Wprowadziła w niej istotne zmiany programowe, poszerzając działalność o nowe formy prezentacji sztuki, w tym wydarzenia interdyscyplinarne łączące plastykę, film, muzykę i literaturę. Organizowała wystawy Edwarda Dwurnika, Andy Warhola, Rosława Szaybo czy Rafała Olbińskiego. Z jej inicjatywy powstał cykl „Nieśmiertelni” – prowadzone przez dziennikarza muzycznego Piotra Metza spotkania poświęcone wybitnym postaciom muzyki i sceny. Sprowadziła do Częstochowy nową kolekcję prac Zdzisława Beksińskiego z paryskich zbiorów Piotra Dmochowskiego, a wokół niej zorganizowała bogaty program wydarzeń towarzyszących. Kontynuuje też organizację międzynarodowego Triennale Sztuki „Sacrum”, współpracuje ze Związkiem Polskich Artystów Plastyków oraz Uniwersytetem Jana Długosza. Kładzie nacisk na promocję młodych – w tym celu utworzyła Galerię Zwiastun. Prowadzi również działalność wydawniczą i filmową, współtworzy scenariusze o wybitnych artystach. Poszerzyła ofertę działającego przy MGS kina OKF „Iluzja” o transmisje widowisk z Metropolitan Opera czy cykl „Wielka Sztuka na Ekranie”. Laureatka nagrody Marszałka Województwa Śląskiego za zeszły rok; odznaczona została również medalem „Zasłużony dla Kultury”. 
Spotkanie w Filharmonii było też okazją do wręczenia statuetki „Mecenas kultury” – to tytuł przyznawany przez prezydenta Częstochowy firmom bądź osobom prywatnym wspierającym finansowo lub rzeczowo lokalne działania kulturalne i artystyczne. Tytuł odebrała tym razem firma Press Glass Holding Sp. z o.o. – za pomoc finansową i zaangażowanie w realizację najważniejszych przedsięwzięć artystycznych Teatru im. A. Mickiewicza. Do tytułu w tym roku nominowane były także firmy ViperPrint Sp. z o.o. oraz Klimas Wkręt-Met.  
Tego wieczora wręczono także miejskie medale „Merentibus”, nadawane przez prezydenta osobom, które w szczególny  sposób zasłużyły się dla Częstochowy, wspierając rozwój samorządu. Jeden z nch powędrował do dr Beaty Łukarskiej – pracowniczki dydaktyczno-naukowej w Instytucie Literaturoznawstwa Uniwersytetu Jana Długosza. Laureatka od 2002 r. sprawuje opiekę merytoryczną nad członkami Klubu Literackiego „Złota Jesień” przy Ośrodku Promocji Kultury, prowadząc cotygodniowe spotkania warsztatowe. Jako autorka recenzji, odpowiedzialna także za rozmaite prace redakcyjne, przyczyniła się do powstania i opublikowania większości publikacji zbiorowych i wydań autorskich członków „Złotej Jesieni”. Wraz z członkiniami i członkami Klubu  nawiązała i prowadziła współpracę z instytucjami i zrzeszeniami twórczymi z innych ośrodków miejskich i regionalnych. Z jej współudziałem udało się zorganizować wiele spotkań międzypokoleniowych integrujących członków Klubu z młodzieżą, w tym akademicką. W swojej zasadniczej pracy naukowej nie stroni od tematyki związanej z dziejami kultury ziemi częstochowskiej i  samego miasta, tematykę tę odnaleźć można zarówno w jej książkach, jak i artykułach naukowych wydawanych w kraju i za granicą. 
Merentibusy otrzymali również dwaj działacze związani ze Stowarzyszeniem Handlowców Targowiska przy ul. św. Barbary. Tomasz Kapuścik skarbnik Stowarzyszenia, funkcję tę wykonuje społecznie. Od 2007 r. pełni też społecznie funkcję członka zarządu w Wojewódzkim Zrzeszeniu Kupiectwa.Za swoją działalność został uhonorowany odznaką honorową Naczelnej Rady Handlu i Usług. 
Merentibusa odebrał też Andrzej Karczewski, od 2024 r. prezes Stowarzyszenia Handlowców Targowiska przy ul. św. Barbary, wcześniej jego wiceprezes. Swoją funkcję sprawuje społecznie. Jego praca przyczynia się m.in. do integracji środowiska handlowców. Za swoje zasługi wyróżniony odznaką honorową Naczelnej Rady Handlu i Usług. 
Miejskie nagrody i medale wręczali prezydent Częstochowy Krzysztof Matyjaszczyk i przewodniczący Rady Miasta Łukasz Banaś. Wieczór dopełnił koncert „Tanga świata” - z udziałem Orkiestry Symfonicznej Filharmonii Częstochowskiej pod batutą Adama Klocka i występem pary tanecznej - Dominiki i Marcina Kisztelińskich. 
Fot. Łukasz Kolewiński/UM)